18-10-2016

Jak sobie radzić z odmową?

Kiedy pytam moją 17-letnią córkę, czy chce pójść ze mną na koncert Leszka Możdżera, a ona odmawia, mogę zareagować na kilka sposobów :

  • „Ty zawsze masz coś innego, ważniejszego do robienia zamiast spędzić czas z mamą!”
  • „Ty nigdy nie wychodzisz z propozycją spędzania wspólnie czasu, a kiedy ja coś proponuję to zawsze mówisz nie!”
  • „To za karę siedzisz w domu, a o dyskotece możesz zapomnieć!”

Zaczyna się błędne koło, które prowadzi do frustracji i wzajemnego niezrozumienia. Czy takie zachowanie pozwoli mi nawiązać bliską i autentyczną relację z moją córką, na której tak bardzo mi zależy?

Autentyczna prośba pozostawia rozmówcy możliwość wyboru. Może samodzielnie zdecydować, czy chce uczestniczyć w realizacji Twojej potrzeby. W sytuacji kiedy usłyszysz NIE ważne jest, jaki jest Twój stosunek do odmowy. Twoja postawa stanowi swego rodzaju klucz. Jeśli zinterpretujesz odmowę jako osobiste odrzucenie albo złośliwość, to najprawdopodobniej zaczniesz obwiniać siebie lub druga osobę i pojawi się impuls do „przejścia do ataku.” Tak się dzieje kiedy Twoja prośba okazuje się w istocie być żądaniem.

Czym jest w istocie rzeczy „NIE”?

Jeśli usłyszę w „NIE”, że nie widzi w mojej prośbie możliwości zadbania o swoje ważne potrzeby to jestem już w lepszej dla siebie pozycji. Jej NIE może oznaczać bowiem TAK dla tego, co jest dla niej teraz ważne. Może chodzi jej o to, że lubi sama decydować w jaki sposób spędzi czas wolny? Może nie lubi słuchać muzyki Leszka Możdżera? Może chciałaby czegoś innego? Dlaczego moja potrzeba ma być ważniejsza od potrzeb mojej córki?

Dlaczego ludzie mówią NIE – jak sobie radzić z odmową?

Zanim zaczniesz wpadać we frustrację, że ktoś odmówił Twojej prośbie, to zastanów się, jaka mogła być tego przyczyna. Być może powodem odmowy był jeden z poniższych powodów? Oto one:

  1. Czy jest możliwe, że ktoś nie zrozumiał o co Ci chodzi? Nie ma jasności dlaczego to, o co prosisz, jest dla Ciebie samego naprawdę ważne?
  2. Czy może być tak, że dla tej osoby jest coś ważniejszego od realizacji Twojej potrzeby?
  3. Czy możliwe jest, że adresat Twoje prośby mógł odebrać ją jako żądanie?

Za każdą odmową kryje się zgoda na coś innego. Za każdym NIE stoi TAK.

Kiedy na Twoją prośbę ktoś odpowiada “NIE” oznacza to, że ma kontakt z tym, co dla niego w tej chwili ważne. Ma odwagę wyrazić sprzeciw wobec czegoś, co jest w konflikcie z jego potrzebami na ten moment. Odmowa jest przede wszystkim niezgodą na proponowaną strategię. Czyjeś “NIE” może być wstępem do ciekawej, inspirującej rozmowy. Może pomóc odkryć potrzeby, które kryją się za „NIE”. Słysząc „NIE” można także odnaleźć nowe strategie działania, takie, które będą zadowalające dla obu stron.

 Jak reagować na NIE aby budować relację ?

Kiedy na moją propozycję wspólnego wyjścia na koncert moja córka odpowie NIE, powiem:

  • „Słyszę, że dla Ciebie koncert Leszka Możdżera, to nie jest dobry pomysł. Zależy mi na tym, aby pobyć z Tobą i aby ten czas był czasem przyjemnym dla nas obu. Co proponujesz? Jestem przekonana, że znajdziemy coś interesującego nas obie.

Gdy tak zareaguję, to otwieram przestrzeń na coś wartościowego. Przestrzeń, w której nie ma przymusu, nie ma robienia rzeczy z powodu tego, że ktoś czuje się winny lub zobowiązany. Jest wolność i uważność dla drugiego człowieka.

Spróbuj dziś dowiedzieć się od osoby, która powie “NIE”, jaka ważna potrzeba nie pozwala jej powiedzieć “TAK”. Możesz zapytać:

  • “Co jest potrzebne, żebyś się zgodził na moją propozycję?”.

20-09-2016

Informacja zwrotna –  czym jest ?

Nikt nie jest samotną wyspą. Żyje w rodzinie, a nawet jeśli żyje samotnie, to spotyka się z przyjaciółmi, znajomymi, współpracownikami. Wszyscy jesteśmy więc ze sobą połączeni i w jakimś stopniu wpływamy na siebie. Warto, aby ten wpływ był jak najbardziej wartościowy i odżywczy dla nas. A jeśli jest inaczej? To co wtedy?

Powiedz co czujesz i czego potrzebujesz, zamiast mówić czego oczekujesz i kto jest odpowiedzialny za Twoje uczucia i pragnienia.

Wtedy, kiedy odczuwasz nieprzyjemne emocje, takie jak zmęczenie czy smutek, może to zabrzmieć np. tak:

„Chciałabym powiedzieć jak się czuję – czy możecie mnie wysłuchać?? Czuję się bardzo zmęczona. Jak widzę te stosy ubrań do prasowania, czyste naczynia nie wyjęte ze zmywarki, kurz na książkach, to jest mi strasznie smutno. Rozumiem, że dla Was ważny jest czas wolny i spędzanie go po swojemu. Ja też potrzebuję czasu dla siebie, odpoczynku, ale i współpracy z Wami. Partnerstwa. Chciałabym abyśmy usiedli dziś o 20.00 i podzielili się domowymi obowiązkami w taki sposób, aby każdy z nas miał swój udział w dbaniu o nasz dom. I abyśmy wymyślili sposób na wdrożenie tego w życie. Co Wy na to??”

Wtedy kiedy odczuwasz radość, nadzieję i inne przyjemne emocje, jest to znak że Twoje potrzeby są zaspokojone. Możesz powiedzieć od siebie tak:

„Jak widzę wyprasowane i poskładane ubrania, naczynia na swoim miejscu i czyste, odkurzone półki, to bardzo się cieszę. To oznacza dla mnie, że jestem brana pod uwagę, że moja prośba o współpracę została przez Was usłyszana. Dziękuję! Tak rozumiem wspieranie się nawzajem. A to jest dla mnie ważne.”

Informacja zwrotna – jak ją przekazać?

Jeśli chcę przekazać komuś informację zwrotną na temat jego zachowań, to najpierw zapytam, czy ta osoba jest gotowa, aby usłyszeć i przyjąć moje spostrzeżenia. Czy jest gotowa dowiedzieć się, co i dlaczego jest dla mnie ważne. Dopiero jeśli wyrazi zgodę, to podzielę się tym, co mnie cieszy w jej zachowaniu, co napawa mnie radością, wzruszeniem, a co niepokojem albo zdenerwowaniem. Mimo że będę mówić o zachowaniu innej osoby, to tak naprawdę będę mówić o sobie.

O tym, co ten drugi człowiek wnosi do mojego życia i za co mu jestem wdzięczna.

O tym, za czym tęsknię i czego potrzebuję.

O tym, czego chciałabym widzieć więcej w jego zachowaniu, a czego mniej, abym mogła doświadczać więcej przyjemnych emocji.

O tym, co może zrobić ten człowiek, abym zadbała o swoje potrzeby.

To od mojego rozmówcy zależy, czy zmieni swoje zachowanie. Ma wolny wybór i może zrobić dla mnie coś, o co go poproszę. Może, ale nie musi. Ma prawo w pierwszej kolejności do zadbania o swoje potrzeby. Jeśli w mojej prośbie zobaczy sens i zechce, a nie zostanie zmuszony, to prawdopodobnie zmieni swoje zachowanie. Jest wtedy duża szansa na to, że zachce wziąć pod uwagę moje potrzeby i moje prośby. Bo przecież naturalnie lubimy wnosić wartość w życie innych ludzi. Wzbogacać je. Czynić lepszym.

Jak informacja zwrotna może poprawić Twoje relacje w małżeństwie, rodzinie, przyjaźni czy w pracy?

  1. Mów o tym, za co jesteś wdzięczny i w jaki sposób inni zadbali już o Twoje potrzeby.
  2. Powiedz innym co czujesz i czego potrzebujesz, używając komunikatu JA.
  3. Mów o sobie. O tym, co jest dla Ciebie ważne i dlaczego jest ważne.
  4. Mów o tym, czego chciałbyś widzieć w zachowaniach innych więcej, używając próśb angażujących do działania.

Pamiętaj jednak, żeby osoba, z którą masz zamiar rozmawiać, była gotowa na tę rozmowę i zgodziła się na nią. Tylko wówczas informacja zwrotna natrafi na właściwy grunt i Ty będziesz miał szansę zebrać wymarzone plony.

#mówodsiebie

14-09-2016

Empatia – po co jest potrzebna i jak nią obdarować?

Empatia, to zgodnie z koncepcją dr. Marshalla Rosenberga pełne szacunku zrozumienie zarówno własnych jak i cudzych przeżyć.

Ale czy zastanawiasz się czasem, co to oznacza w praktyce?

Wyobraź sobie sytuację, kiedy opowiadasz drugiemu człowiekowi o tym, co dziś szczególnego zaprzątnęło Twoją uwagę. Wygląda to mniej więcej tak:

Marcin: Jestem strasznie zdenerwowany, bo moje plany aktywizacji sprzedaży w naszym regionie zostały zniweczone! Dział marketingu w niczym nam nie pomaga! Prawie codziennie przychodzą im do głowy inne, nowe pomysły i sami nie wiedzą, jakich akcji marketingowych by chcieli. A czas goni! Już jesteśmy znacznie poniżej planów sprzedażowych.

Ania: Czy denerwujesz się, jak słyszysz te nowe, inne pomysły, bo chciałbyś mieć poczucie, że ludzie z marketingu zdają sobie sprawę z konsekwencji? Jakie skutki dla Twojego zespołu ma brak realizacji planów sprzedażowych?

Marcin: Tak, właśnie to mnie wkurza! Szef marketingu zatwierdzi akcje w połowie miesiąca, a to jest o 2 tygodnie za późno! A potem cała odpowiedzialność za brak wyniku spadnie na mnie!

Ania: Czujesz się bezsilny, bo chciałbyś mieć więcej wpływu na decyzje związane z wprowadzeniem takich akcji, które przyniosą zakładany wzrost sprzedaży? Czy tak?

Marcin: Tak, dokładnie o to mi chodzi. I wiesz co, wiem już co zrobię. Po prostu pójdę jutro rano porozmawiać z nimi o zagrożeniach braku decyzji w terminie.

Empatia – zrozum własne lub cudze potrzeby

Zauważyłeś, że w tej relacji Ania nie przerywa, nie opowiada swojej historii, nie udziela rad, nie wspomina o kimś, kogo zna, kto miał tak samo jak Marcin? Ania niczego nie ocenia, nie interpretuje.

Jak Ty byś się czuł w takiej relacji? Po prostu mówisz to, co leży Ci na sercu… Druga osoba jest z Tobą w empatycznym kontakcie. A za chwilę sam znajdujesz rozwiązania najlepsze dla siebie.

No dobrze, powiesz, ale po co mi to wszystko? Czemu służy empatyczny kontakt?

Przestajesz działać na autopilocie – włączasz świadomość

Z punktu widzenia najnowszych badań dotyczących neurobiologii, doświadczanie empatii integruje Twój mózg. Oznacza to, że w pełniejszy sposób doświadczasz emocji oraz autentycznego kontaktu z uczuciami. Zwiększasz samoświadomość. Uczysz się tego, w jaki sposób przeżywasz swoje doświadczenia. Nazywając swój stan emocjonalny doświadczasz ulgi, którą jesteś w stanie zauważyć w swoim ciele. Dowiadujesz się tego, za czym tęsknisz i czego potrzebujesz. W przyszłości, w sytuacjach dla Ciebie trudnych, masz większą szansę działać tak, jak Ty świadomie wybierzesz, w miejsce autopilota, który teraz mówi Ci: walcz, uciekaj albo zastygnij. Dzieje się tak dlatego, że empatyczne przyjęcie najbardziej nieprzyjemnych dla Ciebie emocji zwiększa podatność mózgu na zmianę.

Zmieniasz niekorzystne dla Ciebie nawyki na takie, które Cię wspierają

Jeśli czujesz, że Twoje aktualne nawyki są już dla Ciebie niekorzystne i potrzebujesz motywacji do zmiany, to już samo dostrzeżenie i nazwanie potrzeb stojących za Twoimi nawykowymi zachowaniami daje mózgowi pozytywny sygnał do zmian. Pojawia się akceptacja. Wzmacniasz swoją motywację do szukania innych strategii działania, uwzględniających te potrzeby, które teraz są dla Ciebie ważne.

Budujesz ze sobą autentyczną relację ze wszystkimi uczuciami i potrzebami w danej chwili. Przeżywasz mniej konfliktów wewnętrznych pomiędzy tym, co musisz zrobić, a tym, co wybierasz, aby zrobić.

Jeśli czujesz, że empatia może Ci pomóc, chcesz ją w sobie rozwijać i masz ochotę jej doświadczać, to zapraszam do jej praktykowania. Nasza grupa empatii NVC Łódź zaprasza